Dubarekirina bi navber: peyvekê hema berî ku ji bîr bikî dubare bike
Heman êvarê deh caran xwendina peyvekê hesta zanînê dide. Hefteyek şûnde, ew winda bûye. Sê caran dubarekirin, lê di rojên cuda de, pir baştir dixebite.
Di dawiya sedsala 19an de, psîkologê alman Hermann Ebbinghaus bi fêrbûna lîsteyên kîteyên bêwate bîra xwe ya taybet pîva. Wî ya ku ji hingê ve jê re xêza jibîrkirinê tê gotin şirove kir: mirov hema piştî fêrbûnê zû ji bîr dike, paşê hêdîtir. Û her dubarekirin dike ku xêz ji jortir dest pê bike û sactir bibe.
Şemaya prensîbê, bê pîvan.
Fikra dubarekirina bi navber ji vir tê: dubarekirina peyvekê dema ku tu li ber ji bîrkirina wê yî, bi navberên ku her diçe dirêjtir dibin (roja din, çend roj şûnde, paşê hefte). Di salên 1970yî de, rojnamevanê alman Sebastian Leitner ev kir rêbazeke hêsan bi kartan û qutiyeke bi beşan: peyveke ku tu dizanî beşekê pêş de diçe û paşê vedigere, peyveke şaş vedigere destpêkê.
- Hermann Ebbinghaus, Über das Gedächtnis, Leipzig, 1885.
- Sebastian Leitner, So lernt man lernen, Herder, 1972.