Ir-ripetizzjoni spazjata: terġa' tara kelma eżatt qabel tinsieha
Jekk taqra kelma għaxar darbiet fl-istess lejla, jidhirlek li tafha. Ġimgħa wara, tkun għebet. Jekk terġa' taraha tliet darbiet, imma f'jiem differenti, taħdem ferm aħjar.
Lejn l-aħħar tas-seklu 19, il-psikologu Ġermaniż Hermann Ebbinghaus kejjel il-memorja tiegħu stess billi tgħallem listi ta' sillabi bla sens. Iddeskriva dak li minn dakinhar insejħulu l-kurva tal-insejja: tinsa malajr eżatt wara li titgħallem, imbagħad aktar bil-mod. U kull repassar jagħmel li l-kurva terġa' tibda minn aktar 'il fuq, u ssir aktar ċatta.
Skema ta' prinċipju, mingħajr skala.
Minn hawn ġejja l-idea tar-ripetizzjoni spazjata: terġa' tara kelma meta tkun waslet biex tinsieha, f'intervalli dejjem itwal (l-għada, ftit jiem wara, imbagħad ġimgħat). Fis-snin sebgħin, il-ġurnalist Ġermaniż Sebastian Leitner għamel minnha metodu sempliċi b'kartolini u kaxxa b'kompartimenti: kelma li tafha tavvanza kompartiment u terġa' tiġi aktar tard, kelma żbaljata terġa' lura għall-bidu.
- Hermann Ebbinghaus, Über das Gedächtnis, Leipzig, 1885.
- Sebastian Leitner, So lernt man lernen, Herder, 1972.